تیم‌سازی شالوده موفقیت استارت‌آپ‌ها

تیم‌ سازی شالوده موفقیت استارت‌آپ‌ها | اهمیت تشکیل تیم مناسب در موفقیت

به موفقیت رسیدن هرچه بیشتر استارت‌آپ‌ها در دنیا، باعث شکل‌گیری فرهنگ و جنبشی در دنیا شده که ذهنیت و باور مردم و کارآفرینان را از دیدگاه سنتی به دیدگاه ناب و استارت‌آپی سوق داده است. در همین حین، بلاگ‌ها، وب‌سایت‌ها و دوره‌های استارت‌آپی بسیاری در دنیا به تولید محتوا در این زمینه پرداخته‌اند. ایران نیز از این جنبش و حرکت عقب نمانده و پیشرفت‌های بزرگی در اکوسیستم استارت‌آپی ایران حاصل شده است؛ اما از سؤال‌های اصلی در این زمینه، رمز سرعت فزاینده موفقیت استارت‌آپ‌ها در خارج از کشور در مقایسه با ایران است. پاسخ‌های متفاوتی از زوایای مختلف به این سؤال داده شده اما یکی از اصلی‌ترین عوامل موفقیت استارت‌آپ‌ها، تشکیل تیم جهت رسیدن به اهداف است. در این راستا سؤال‌های زیادی مطرح می‌شود از قبیل:
– تیم استارت‌آپی چه تفاوتی با تیم در سایر کسب‌وکارها دارد؟
– چرا تیم بر ایده و بازار ارجحیت دارد؟
– رابطه تیم و فرهنگ استارت‌آپی چیست؟
– فرهنگ استارت‌آپی چگونه بر روال استخدام نیروها، ماندن نیروها و عملکرد استارت‌آپ تأثیر می‌گذارد؟
– اجزای تشکیل‌دهنده یک تیم خوب استارت‌آپی چیست؟
– چه ابزارهایی به ساخت یک تیم استارت‌آپی کمک می‌کند؟

اگرچه تشکیل تیم و تیم‌سازی از اولویت همه کسب‌وکارها است اما تفاوت عمده‌ی تیم در استارت‌آپ با دیگر تیم‌های کاری، میزان ارتباطات، تعاملات و صمیمت افراد است. افراد تیم‌ها در سایر سازمان‌ها اگرچه با هم روابط گسترده و عمده‌ای در مقایسه با سایر اعضای سازمان دارند؛ اما روابط در تیم‌های استارت‌آپی از سطح روابط کاری فراتر رفته و عمق و شدت ارتباطات مانند ارتباطات افراد با اعضای خانواده‌ی خود است. به‌ همین منظور در زمان استخدام باید به داشتن بینش و فرهنگ مشترک بین اعضای اولیه‌ی استارت‌آپ توجه ویژه‌ای مبذول داشت، در غیر این‌ صورت بهترین ایده‌ها محکوم به شکست هستند. فرهنگ استارت‌آپی برگرفته از ارزش‌های تیم، نحوه‌ی ارتباط برقرار کردن، چشم‌انداز و مأموریت استارت‌آپ، نوع تعاملات سلسله مراتبی، برخورد با موفقیت‌ها و شکست‌ها و به‌ طور کلی هر عملی است که در روزهای اولیه تشکیل استارت‌آپ خود انجام می دهید. جهت دستیابی به تیمی با فرهنگ مشترک، همان‌طور که در مورد محصول خود چشم‌انداز و برنامه‌ریزی دارید، برای تشکیل تیم رؤیایی خود نیز باید سخت‌گیری‌های لازم را داشته باشید.
باید به این نکته توجه داشت که ایده‌ها تغییرپذیر هستند و یک تیم خوب توانایی آن را دارد با ظرفیتی که در بازار می‌بیند، از ایده‌های معمولی، شرکت‌های موفق بسازد. برای انتخاب اعضای تیم استارت‌آپ، همان‌طور که مطرح شد باید بر بینش و فرهنگ مشترک تأکید کرد، اما هم‌راستایی در در ارزش‌ها زمانی‌که افراد توانمندی لازم را نداشته باشند، نه تنها مثمرثمر نیست که باعث شکست در کار می‌شود. بنابراین در ابتدا با بررسی سوابق و شرح فعالیت‌ها، افراد توانمند انتخاب شده و سپس از بین منتخبین، افرادی که دارای ارزش مشترک و مدنظر هستند انتخاب می‌گردد و با ارزیابی میزان رضایت و شادی افراد در محیط کاری، درستی انتخاب ارزیابی می‌شود. البته باید در نظر داشت که افراد منتخب، برای همکاری در استارت‌آپ انتخاب شده‌اند و لزوماً قرار نیست دوستان ما باشند، بنابراین روند استخدام نباید سریعاً انجام شود به‌خصوص اگر در اولین تجربه راه‌اندازی یک کسب‌ و کار جدید هستید. در استخدام باید تمهیدات لازم کاملاً رعایت شود تا فرد مناسب انتخاب شود ولی اگر بعد از استخدام، نتیجه مطلوب حاصل نشد، فرد باید به‌سرعت کنار گذاشته شود تا فرهنگ تیم و استارت‌آپ به بیراهه نرود زیرا که تنها راه نگهداشت افراد در یک تیم اثربخش، حفظ چشم‌انداز و مأموریت مشترک و مقبول همگان است.
در تشکیل تیم‌های استارت‌آپی، کارآفرینانی که تجربه استارت‌آپی و کارآفرینی داشته‌اند به مراتب در تشکیل تیم و به نتیجه رساندن استارت‌آپ موفق‌تر هستند. دلایل متعددی در این باره وجود دارد که عمده این دلایل، یادگیری از تجربیات و شکست‌های قبلی است. با این دیدگاه، آموزش و یادگیری از دیگر عوامل مهم در تشکیل تیم‌های استارت‌آپ به شمار می‌رود.
از دیگر شرایط مؤثر در تشکیل تیم استارت‌آپی، میزان روحیه مشارکت بنیان‌گذار است. بنیان‌گذاران استارت‌آپ با توجه به انگیزه‌ای که دارند اغلب به تنهایی همه مسئولیت‌ها را تقبل کرده و نسبت به ورود افراد جدید به تیم سنگ‌اندازی می‌کنند که این نیز یکی دیگر از اشتباهات رایج بسیاری از بنیان‌گذاران استارت‌آپ‌ها است. در مجموع، با توجه به اهمیت تیم و فاکتورهای اولیه اثرگذار در تشکیل تیم‌های استارت‌آپ، برای ایجاد تیم‌های استارت‌آپی می‌توان از مراحل زیر پیروی کرد:

۱- شناسایی موقعیت‌های شغلی: با توجه به این‌که بنیان‌گذاران، مهم‌ترین افراد در یک استارت‌آپ هستند و تصمیم‌گیرندگان اصلی هستند، قبل از هر اقدام استخدامی، باید بنیان‌گذاران در جلسه‌ای درباره ماهیت استارت‌آپ و نیازهای شغلی به نتیجه مشترک رسیده و بر اساس میزان سرمایه و نقدینگی خود به استخدام بپردازند.

۲- استفاده از مشاوران، پیمانکاران و نیروهای قراردادی در مقابل نیروهای تمام وقت: با بررسی نیروهای مستعد در محیط کار و بررسی سوابق فعالیت‌های آن‌ها، در برخی موارد استفاده از نیروهای نیمه‌وقت در قالب مشاور و یا همکاران برون‌سازمانی به‌صرفه‌تر و اثربخش‌تر از نیروهای تمام‌وقت است. همان‌طور که مطرح شد اگر نیرو منتخب، مناسب نباشد باید به‌سرعت کنار گذاشته شود تا فرهنگ استارت‌آپ را خراب نکند؛ این کنارگذاری در نیروهای غیرتمام‌وقت راحت‌تر و با پیامدهای جانبی کمتری است.

۳- شناسایی نیروهای مورد نیاز در محیط: در تشکیل تیم استارت‌آپ باید به موارد زیر توجه کرد:

ـ به‌کارگیری افرادی با توانمندی و تجربیات مکمل نه مشابه.
ـ داشتن شناخت مستقیم یا با واسطه از افراد جهت اطمینان از تعهد و تخصص آن‌ها.
ـ قبول حقوق پایین در ابتدای فعالیت یا سهیم شدن در سهام استارت‌آپ.
ـ میزان تعهد به ایده استارت‌آپ و محصول یا خدمت تولیدی.

۴- روند استخدام: هنگامی‌که با استفاده از فیلترهای مطرح‌شده، با افراد واجد شرایط مواجهه شدید باید با طی کردن روندی منطقی به استخدام آن‌ها بپردازید. در روند استخدام باید شرایطی را ایجاد کرد تا توانایی‌هایی از قبیل دارا بودن تفکر خلاق، توانایی حل مشکل و واکنش‌های رفتاری فرد سنجیده شود. نهایتاً اگر در این روند استخدامی افراد امتیازات لازم را کسب کردند، همکاری با آن‌ها را از پروژه‌های کوچک‌تر و وظایف محوله کم‌تر شروع کرده و با توجه به تعهد و توانایی آن‌ها شرح وظایفشان را گسترش دهید.

۵- اقدامات بعد از استخدام: نهایتاً هنگامی‌که با طی مراحل فوق به نیروی مورد نیاز و مطلوب دست یافتید به معنای اتمام کار نیست. با توجه به تغییرات شتابان در محیط کسب‌وکار و رشد تکنولوژی و نیاز مبرم استارت‌آپ‌ها به تحقیق و توسعه باید الزامات رشد، آموزش و ارتقای کارکنان را فراموش نکرده و به‌صورت اصولی به آن اهمیت داد. از دیگر ارکان تیم‌های استارت‌آپ که نباید از آن غفلت کرد می‌توان به مواردی از قبیل برنامه‌ریزی، شرح شغلی استارت‌آپی، ارزیابی، مربی‌گری، پیگیری و ارتباطات مؤثر اشاره کرد. باید بیان داشت، هنگامی‌که تصمیم بر ایجاد عقد همکاری با شرکای تجاری مطرح است، مراحل مطروحه باید دقیق‌تر و سخت‌گیرانه‌تر صورت گیرد.

مراحل پنج‌گانه‌ی فوق زمانی به حداکثر بازدهی دست می‌باید که از تکیه بر شبکه ارتباطات خود، آگاهی از نقاط ضعف خود، واگذاری فرایند استخدام به افراد خلاق، حذف غرور و منیت از تیم کاری و ساخت فرهنگ مطلوب غافل نشد.

۱. ضعف‌های خود را بشناسید.
۲. به شبکه‌ی ارتباطات خود تکیه کنید.
۳. هنگام استخدام افراد، خلاق باشید.
۴. به‌یاد داشته باشید: در تیم کاری شما “من” وجود ندارد.
۵. فرهنگی را که می‌خواهید، بنا کنید.

اگرچه مراحل استخدام افراد در تیم بیان شد، اما در تیم‌سازی باید بر ایجاد اعتماد متقابل، روحیه همکاری، آمادگی و تمایل به مشارکت، توانایی سازش با دیگران، وجود تفریح، برابری میان افراد تیم، ایجاد احساس امنیت، احترام و شفافیت در اهداف استارت‌آپ تأکید ویژه‌ای داشت.
همان‌طور که در ابتدا توضیح داده شد از عوامل ایجاد تمایز بین تیم‌های استارت‌آپی با دیگر تیم‌ها، ارتباطات است. ارتباطات زمانی مؤثر است که بازخورد از ارکان اصلی آن باشد. با توجه به این‌که عدم‌بازخورد از مشکلات جدی در سازمان‌هاست، در تیم‌های استارت‌آپی به دلیل سطح بالای ارتباطات و کارها، فقدان یک سیستم دوطرفه دریافت و اخذ بازخورد مناسب در بین افراد تیم، منجر به پایین آمدن سطح کارآمدی می‌شود. در یک سیستم مؤثر بازخورد مراحل شش‌گانه زیر طی می‌شود:

۱- اخذ اجازه: در ابتدا قبل از هر اقدامی باید از گیرنده بازخورد برای ارائه بازخورد اجازه گرفته شود، با این شیوه علاوه بر ایجاد آمادگی ذهنی که منجر به افزایش احتمال تغییر می‌شود مقاومت‌ها نیز کاهش می‌یابد.
۲- بیان واقعیت: در ابتدا فقط واقعیات مشاهده یا شنیده شده بدون پیش‌داوری و قضاوت باید مطرح شود.
۳- ایجاد فاصله زمانی: پس از بیان واقعیت به‌منظور همراهی گیرنده بازخورد و هم‌چنین اخذ نظرات مخاطب، بین جملات و گفته‌ها فاصله انداخته و با بیان سوالات استفهامی مخاطب را با فرایند بازخورد همراه کرد.
۴- بیان نظرات شخصی: در این مرحله برداشت و نظرات خود را از آن‌چه دیده یا شنیده‌اید بیان کنید و در این ابراز بر ادراک شخصی خود تأکید کنید.
۵- ارائه راهکار: در صورت اطمینان از میزان پذیرش طرف مقابل از ارائه راهکار جهت تغییر، رفتارهای جایگزین را پیشنهاد دهید.
۶- دریافت بازخورد: پس از بیان راهکار نظر مخاطب را جویا شده یا به عبارت دیگر او را در فرایند بازخورد دو طرفه وارد کنید.

در نهایت باید بیان داشت که جهت مصون ماندن از اشتباهات استارت‌آپ‌ها در تشکیل تیم استارت‌آپی و اداره کسب‌وکار جدید باید موارد زیر را نیز رعایت کرد:

• تأکید بر تنوع به‌عنوان امری حیاتی در تشکیل تیم
• وجود حداقل یک متخصص استارت‌آپ در تیم
• بررسی و به‌کارگیری سایر مهارت‌های افراد منتخب در تیم استارت‌آپ
• تحلیل شخصیت افراد
• بررسی شیوه‌های رفتاری از قبیل تحمل ابهام، خلاقیت، حل مسئله و …
• آزمون مهارت‌های ارتباطی
• درنظرگرفتن دوره کارآموزی
• شناسایی و تحلیل مجراهای اطلاعاتی جهت بررسی کارکنان
• ایجاد تنوع در سبد پرداختی (مادی و معنوی)
• همکاری با مؤسسات کاریابی

نوشته های مرتبط

ارسال یک دیدگاه