بخش اول: مؤسسه ناین‌سیگما

مؤسسه ناین‌سیگما[۱] درزمینه‌ی تبادل فناوری و برقراری ارتباط موفق میان سازمان‌ها و افراد نوآور از یک‌سو و صنایع متقاضی راه‌حل‌های نوآورانه از سوی دیگر فعالیت می‌کند. اساس کار ناین‌سیگما، مفهوم نوآوری باز[۲] است. این مؤسسه در ایالت اوهایو آمریکا مستقر است و همچنین، دفاتری در اروپا، آسیا و استرالیا دارد. ناین‌سیگما یکی از اولین مؤسساتی است که سامانه‌ای برای ارائه خدمات تبادل فناوری و اتصال از طریق اینترنت فراهم کرد. یکی از بنیان‌گذاران این مؤسسه، یک فرد ایرانی مقیم آمریکا به نام دکتر مهران مهرگانی است و ایده خود را در این زمینه به همراه یکی از همکارانش تحت عنوان «سامانه‌ها و روش‌هایی برای تسهیل تحقیق و توسعه» در سال ۲۰۰۰ در اداره ثبت پتنت ایالات‌متحده ثبت کرد. متقاضیان فناوری، با استفاده از شبکه نوآوری باز این مؤسسه از منابع خارجی برای حل چالش‌ها و ایجاد قابلیت‌های جدید در سازمان‌هایشان استفاده می‌کنند. ناین‌سیگما خدمات خود را به انواع سازمان‌های خصوصی و دولتی ارائه می‌دهد و در این زمینه به نتایج موفقیت‌آمیزی دست پیدا کرده است. طبق ادعای مؤسسه، تاکنون بیش از ۲۵۰۰ پروژه همکاری نوآوری با مشارکت این مؤسسه انجام گرفته است. در شبکه نوآوری باز این مؤسسه، سازمان‌ها به مجموعه‌ای از اطلاعات ارائه‌دهندگان راه‌حل دسترسی دارند. نوآوران فارغ از قابلیت‌هایشان، این امکان را دارند تا به‌صورت آنلاین ثبت‌نام کنند و تقاضاهای شرکت‌ها و صنایع را مشاهده کنند.

پلتفرم آنلاین ناین‌سیگما خدماتی را در قالب سه دسته زیر به مخاطبان خود ارائه می‌کند:

  1. ظرفیت‌سازی: بخش مهمی از تمرکز ناین‌سیگما معطوف به ترغیب شرکت‌ها برای ورود به فرایند نوآوری باز است تا این شرکت‌ها از مرزهای سازمانی خود (خصوصاً از واحد تحقیق و توسعه خود) فراتر روند و به راه‌حل‌های جدید برای مسائل خود و توسعه این راه‌حل‌ها دست یابند. فعالیت‌هایی که برای ظرفیت‌سازی انجام می‌شود شامل اختصاص بخشی از سایت به معرفی و تحلیل نوآوری باز، انجام مطالعات تحلیلی درباره‌ی وضعیت شرکت‌ها در حوزه نوآوری باز، برگزاری نشست‌های مدیریتی و وبینار می‌شود.
  2. شبکه‌سازی: ناین‌سیگما به مشتریانش کمک می‌کند تا تحولات آتی در فناوری و بازار حوزه فعالیت خود را تشخیص دهند و بتوانند با داشتن تصویر گسترده‌تری از آینده، استراتژی خود را برای نوآوری تنظیم کنند. در این راستا، علاوه بر مشاوره‌های خود، امکان دسترسی شرکت‌های متقاضی به خبرگانی را که با توجه به شبکه کاری خود می‌شناسد، فراهم می‌کند.

اما جدای از ترسیم دورنمای فناوری و بازار برای مشتریان، مهم‌ترین خدمتی که این مؤسسه ارائه می‌کند، بخش جست‌وجوی فناوری (RFP) است. درحالی‌که بخشی از تقاضاهای فناوری مستقیماً توسط سازمان‌ها ثبت می‌شود، بخش اصلی تقاضاهایی که در سایت ناین‌سیگما وجود دارد، توسط کارشناسان این سایت به نمایندگی از سازمان‌های متقاضی ثبت می‌شود. ابتدای هر RFP این عبارت دیده می‌شود: «ناین‌سیگما به نمایندگی از یک شرکت … دعوت می‌کند که پروپوزال‌های خود را درزمینه‌ی … ارائه کنید.» بدین ترتیب، سازمان مشتری فناوری صریحاً معرفی نمی‌شود و تمامی پاسخ‌ها مستقیماً به کارشناسان ناین‌سیگما ارسال می‌شوند. ناین‌سیگما پیشنهادها را غربال نمی‌کند بلکه همه پیشنهادهای ثبت‌شده به همراه خلاصه‌های سازمان‌یافته‌ای از قابلیت‌های گروه ارائه‌دهنده راه‌حل با توجه به معیارهای ارزیابی که خود مشتری تعیین کرده است، ارائه می‌کند. درنهایت، شرکت مشتری فناوری، پاسخ‌های برتر را برای گفتگوهای بیشتر انتخاب خواهد می‌کند.

در میان مشتریان ناین‌سیگما، شرکت‌هایی هستند که برنامه نوآوری بلندمدت دارند و به همین دلیل، به‌طور مستمر تقاضاهایی را در ناین‌سیگما ثبت می‌کنند. این شرکت‌ها دارای صفحات اختصاصی هستند که در بخش «گالری» گنجانده شده است. در حال حاضر، ۱۴ شرکت گالری‌های اختصاصی برای خود دارند: زیمنس، تاتا استیل، فایزر، هایر، سامسونگ دیسپلی، زیراکس، کرفت، الکترولوکس، اینک‌ول،‌ ای‌سی‌آل، جانسون کنترلز، مندلز، ساپی، سیلد ایر.

  1. چاره‌سازی: هنگامی‌که شرکت‌های متقاضی بزرگ مانند ناسا[۳]، نیاز فوری و بزرگی داشته باشد، ناین‌سیگما باهدف شتاب بخشیدن به فرایند نوآوری و برطرف شدن نیاز متقاضی درزمانی کوتاه‌تر، فرایندهایی را با عنوان «چالش بزرگ» و «مسابقه‌ی نوآوری» ترتیب می‌دهد.

در فرایند «چالش بزرگ»، دوره زمانی خاصی برای ثبت پاسخ مشخص می‌شود و سپس، پاسخ‌ها بررسی و برندگان معرفی می‌شوند. برای مثال، شرکت سیسکو[۴] چالشی را در فوریه ۲۰۱۴ در حوزه امنیت اطلاعات مطرح کرد. پاسخ‌دهندگان ۱۰۰ روز فرصت داشتند تا ایده‌های خود را ثبت کنند. طرح‌ها طی دو ماه در تابستان ۲۰۱۴ بررسی شدند و نهایتاً برنده در پاییز ۲۰۱۴ معرفی شد. شرکت سیسکو درمجموع ۳۰۰ هزار دلار برای این چالش جایزه در نظر گرفته بود که به ۵ طرح برتر اعطاء شد. در دو سال گذشته، ۷ مورد «چالش بزرگ» توسط ناین‌سیگما طراحی و برگزار شده است.

فرایند دیگری که به چالش‌های بزرگ شباهت دارد، «مسابقه‌ی نوآوری» است. در این مورد نیز، نهادهای دولتی یا شرکت‌های بزرگ مسائل خود را در چهارچوب یک مسابقه مطرح می‌کنند. برندگان این مسابقه در سه مرحله انتخاب می‌شوند. در مرحله اول، پاسخ‌های برتر (به‌عنوان‌مثال دریکی از مسابقات، ۵۰ پاسخ) انتخاب و فرصتی ۳ ماهه به آن‌ها داده می‌شود تا ایده خود را توسعه دهند؛ در مرحله دوم، پاسخ‌های برتر ارزیابی و طرح‌های برتر انتخاب می‌شوند و هر یک از این طرح‌ها جایزه‌ای را دریافت می‌کنند. برندگان همچنین می‌توانند از امکانات سازمان متقاضی برای توسعه فناوری و ساختن پروتوتایپ استفاده کنند. در مرحله سوم، بهترین طرح انتخاب و جایزه‌ی نهایی تعیین‌شده به آن اعطا می‌شود. سپس، پیشنهاددهنده طرح با شرکت متقاضی قرارداد همکاری می‌بندد. در دو سال اخیر، ۹ مورد «مسابقه‌ی نوآوری» توسط ناین‌سیگما برگزار شده است.

خدماتی که ناین‌سیگما در قالب پلتفرم آنلاین خود ارائه می‌دهد با تمرکز بر اتصال متقاضی و پیشنهاددهنده فناوری است؛ اما ناین‌سیگما پس از اتصال، متقاضی و پیشنهاددهنده را رها نمی‌کند. ازآنجایی‌که برخی از شرکا ناین‌سیگما (همچون شرکت ناتینگهام-اسپیرک[۵]) نهادهای تخصصی در حوزه مدیریت نوآوری و توسعه محصول هستند، خدمات مختلفی را مانند ارزیابی شرکت‌های فناور، ارزش‌گذاری فناوری، مشاوره‌های منابع انسانی، طراحی محصول، ساخت پروتوتایپ، بازخورد گیری از کاربران و بازاریابی ارائه می‌دهند. شرکت ناتینگهام-اسپیرک با کمک ناین‌سیگما برنامه مشترکی را تحت عنوان NS طراحی کرده است. هدف برنامه NS رسیدن از مرحله فناوری انتخاب‌شده در گام اتصال، به محصول نهایی در بازار است. مزیت این برنامه در این است که قابلیت‌های ناتنیگهام-اسپیرک در گام‌های مختلف طراحی و توسعه محصول باقابلیت‌ها و شبکه‌ی گسترده‌ی ناین‌سیگما ترکیب می‌شود تا پس‌ازآنکه اتصال برقرار شد، مسیر نوآوری با سرعت بیشتری طی شود. طبق ادعای مدیران این برنامه، با تکیه ‌بر برنامه‌ی آن‌ها می‌توان فناوری‌های مختلف را طی فرایندی ۴ تا ۱۸ ماهه به بازار رساند.

ناین‌سیگما در فضایی مبتنی بر فعالیت‌های بخش خصوصی شکل گرفته است و خود نیز یک مؤسسه انتفاعی خصوصی است. همچنین، شبکه همکاران و مشتریان این مؤسسه را عمدتاً کسب‌وکارهای خصوصی تشکیل می‌دهند. این وضعیت با توجه به فضای کسب‌وکار در ایالات‌متحده دور از ذهن نیست. بااین‌حال، جالب‌توجه است که این مؤسسه یکی از همکاران دولت ایالت اوهایو در برنامه‌های توسعه‌ نوآوری باز به شمار می‌رود. دولت اوهایو، مجموعه‌ای از برنامه‌های حمایت از نوآوری (خصوصاً در شرکت‌های نوپا) را تحت عنوان «جبهه سوم اوهایو[۶]» طراحی کرده است. «جبهه سوم» یک برنامه توسعه اقتصادی  است که تکیه‌بر نوآوری در فناوری‌ها دارد و دفتر خدمات توسعه‌ای دولت محلی آن را طراحی و اجرا می‌کند و در آن از صنایع موجود برای افزایش مزیت رقابتی، تغییرات متناوب با فناوری‌های نوظهور و سرعت بخشیدن به شکل‌گیری شرکت‌های جدید حمایت می‌کند.

سخن پایانی

آنچه ارائه شد به درک این موضوع کمک می‌کنند که چرا ناین‌سیگما به یکی از نهادهای واسطه‌ای برتر در سطح جهان تبدیل شده است و چرا شرکت‌های متقاضی به استفاده از خدمات این مؤسسه تمایل نشان می‌دهند. ناین‌سیگما فعالیت مستمری برای تحریک تقاضای بازار کاری خود دارد. برنامه‌های ترویجی برای جلب‌توجه شرکت‌ها به نوآوری باز و همچنین، مشارکت کارشناسان ناین‌سیگما در مرحله تشخیص نیاز و صورت‌بندی تقاضای شرکت‌ها ازجمله این فعالیت‌ها هستند.

ناین‌سیگما تنها سامانه‌ای اینترنتی را برای ثبت و مشاهده‌ی عرضه و تقاضای فناوری شکل نداده است، بلکه به‌طور فعالانه وارد ارزیابی پیشنهادها می‌شود و به متقاضی برای یافتن راه‌حل‌های برتر از جنبه‌های فنی، تجاری، حقوقی و منابع انسانی کمک می‌کند. همچنین، فعالیت‌های این مؤسسه تنها به اتصال دو طرف عرضه و تقاضا محدود نیست. ناین‌سیگما به همراه شرکای راهبردی‌اش، از یک‌سو ظرفیت منابع انسانی متقاضیان نوآوری را افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، به آن‌ها در فرایند نوآوری و توسعه محصول کمک می‌کند و حتی در بازاریابی محصولات نهایی‌شان نیز مشارکت می‌کند. علاوه بر این، این مؤسسه از طریق برنامه مشوق نوآوری ایالت اوهایو با دولت همکاری می‌کند و به‌طور غیرمستقیم و بدون آنکه یک نهاد تسهیلگر یا تنظیم‌کننده مقررات باشد، در این دو حوزه نیز فعالیت دارد.

[۱] NineSigma

[۲] برای آشنایی با مفهوم نوآوری باز، رجوع کنید به مجموع مقالات نوآوری باز (بخش اول، بخش دوم، بخش سوم و بخش چهارم) که در این سایت ارائه شده است.

[۳] NASA

[۴] Cisco

[۵] Nottingham Spirk

[۶] Ohio Third Frontier